Pozew o zapłatę faktury właściwość sądu i gdzie złożyć pozew

Pozew o zapłatę faktury właściwość sądu według siedziby dłużnika

Zasada ogólna jest prosta: powództwo wytacza się przed sąd, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania, a gdy pozwanym jest spółka, fundacja albo inna osoba prawna, przed sąd jej siedziby. Siedzibę bierzesz z KRS, nie ze stopki faktury ani z adresu magazynu. Spółka z siedzibą w Krakowie i oddziałem w Rzeszowie jest pozywana w Krakowie, chyba że spór dotyczy działalności oddziału.

Przy przedsiębiorcy wpisanym do CEIDG liczy się miejsce zamieszkania tej osoby, a nie adres wykonywania działalności. To częsta pułapka: właściciel warsztatu w Pruszkowie mieszka w Warszawie, więc właściwy jest sąd warszawski. Adres zamieszkania nie zawsze widać w CEIDG, dlatego przed pozwem sprawdź adres do doręczeń i korespondencję z kontrahentem.

Przy spółce cywilnej pozywasz wspólników, a nie spółkę, bo spółka cywilna nie ma zdolności sądowej. Gdy wspólnicy mieszkają w różnych miastach, możesz wybrać sąd miejsca zamieszkania któregokolwiek z nich.

Czy można pozwać w sądzie swojej siedziby

Tylko w dwóch sytuacjach. Pierwsza to pisemna klauzula prorogacyjna: strony mogą umówić się na piśmie, że spory z danej umowy rozstrzyga konkretny sąd pierwszej instancji. Klauzula musi być w umowie albo w ogólnych warunkach, które kontrahent przyjął. Sama adnotacja na fakturze nie wystarczy, bo faktura nie jest umową.

Druga to właściwość przemienna według miejsca wykonania umowy. Od nowelizacji z 2019 r. za miejsce wykonania uważa się miejsce spełnienia świadczenia charakterystycznego dla danej umowy, czyli przy sprzedaży miejsce wydania towaru, a przy usłudze miejsce jej wykonania. Zapłata nie jest świadczeniem charakterystycznym, więc dawny argument „pieniądze płaci się w siedzibie wierzyciela” sądy w sporach o fakturę z reguły odrzucają.

Jeśli powołujesz się na właściwość przemienną, uzasadnij ją w pozwie i wskaż dokument, który pokazuje miejsce wykonania umowy. Bez tego sąd przekaże sprawę do sądu siedziby pozwanego.

Sąd rejonowy czy okręgowy przy pozwie o zapłatę

O szczeblu decyduje wartość przedmiotu sporu, czyli kwota główna dochodzona pozwem. Odsetek żądanych obok należności głównej do wartości sporu nie doliczasz. Do 100 000 zł właściwy jest sąd rejonowy, powyżej sąd okręgowy, który w sprawach gospodarczych ma własny wydział gospodarczy.

Kilka faktur od jednego dłużnika możesz połączyć w jednym pozwie. Wartość sporu to wtedy ich suma, więc pięć faktur po 25 000 zł to 125 000 zł i sąd okręgowy.

Wydział gospodarczy, gdy obie strony są firmami

Sprawa gospodarcza to spór między przedsiębiorcami z ich działalności, więc niezapłacona faktura między dwiema firmami prawie zawsze nią jest. Rozpoznaje ją wydział gospodarczy, a nie cywilny. Nie każdy sąd rejonowy ma taki wydział: zwykle jeden obsługuje kilka sąsiednich rejonów, więc pozew przeciwko firmie z małego miasta trafia do wydziału gospodarczego w większym sądzie tego okręgu.

W postępowaniu gospodarczym obowiązuje surowsza dyscyplina dowodowa. Wszystkie twierdzenia i dowody podajesz w pozwie, a spóźnione sąd co do zasady pomija. Dlatego przed złożeniem pozwu w zwykłym sądzie zbierz komplet: fakturę, zamówienie albo umowę, potwierdzenie odbioru, wezwanie do zapłaty z dowodem nadania i korespondencję o płatności.

E-sąd, czyli pozew bez ustalania właściwości

Elektroniczne postępowanie upominawcze prowadzi jeden sąd dla całej Polski: Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, VI Wydział Cywilny. Nie ma górnej granicy kwoty, nie ustalasz miejsca, szczebla ani wydziału, a opłata jest cztery razy niższa. Warunki są dwa: roszczenie stało się wymagalne najwyżej trzy lata przed wniesieniem pozwu, a dłużnik ma znany adres w Polsce.

Jeśli dłużnik złoży sprzeciw, nakaz traci moc, a sąd w Lublinie przekazuje sprawę do sądu właściwości ogólnej, czyli właśnie sądu siedziby albo miejsca zamieszkania pozwanego. Wtedy reguły z tej strony wracają, ale ustala je sąd, a ty uzupełniasz pozew i dopłacasz opłatę. Jak wygląda ten etap, opisujemy na stronie o sprzeciwie od nakazu zapłaty w e-sądzie.

Przy bezspornej fakturze zacznij więc od e-sądu. Formularz powyżej przygotuje dane do pozwu w kolejności pól portalu, z odsetkami handlowymi i rekompensatą. Pełną procedurę krok po kroku znajdziesz w przewodniku jak złożyć pozew w e-sądzie, a rachunek, kiedy ta droga się opłaca, w poradniku e-sąd czy warto.

Co się dzieje, gdy wybierzesz zły sąd

1. 1

   Sąd bada właściwość

   Sąd, który uzna się za niewłaściwy, przekazuje sprawę sądowi właściwemu postanowieniem. Pozew nie przepada, a bieg przedawnienia przerwany jego wniesieniem zostaje przerwany.

2. 2

   Pozwany może podnieść zarzut

   Niewłaściwość miejscową, której sąd nie dostrzegł, pozwany może zarzucić w odpowiedzi na pozew, przed wdaniem się w spór co do istoty. Dłużnicy, którzy grają na czas, robią to często.

3. 3

   Tracisz czas, nie pieniądze

   Opłata zostaje zaliczona w sądzie, do którego trafi sprawa. Realny koszt to tygodnie albo miesiące, w których dłużnik może przenieść pieniądze.

4. 4

   Zabezpiecz się na ten czas

   Gdy obawiasz się ucieczki majątku, złóż razem z pozwem wniosek o zabezpieczenie na rachunku bankowym dłużnika. Sąd rozpoznaje go w ciągu tygodnia.